Айбат » Жакшы дуалар. Кыргыз тилинде күнүмдүк дубалар жана анын сырлары – тагдырга ыйман келтирүү

Сиз кийинки беттесиз: Башкы бет » Дин » Жакшы дуалар. Кыргыз тилинде күнүмдүк дубалар жана анын сырлары – тагдырга ыйман келтирүү

дуаАллахумма иннии асальу-Ка: ъильман наафиъан, ва ризкон тоййибан, ва ъамалян мутакоббалян.

Аллахым, мен Сенден сурайын: пайдалуу илимди, жакшы ырыскыны жана кабыл болчу амалды (Ибн Мажа: 925)

Аллахка мактоолор, шүгүрлөр, хамды санаалар болсун – Тагдыр темасына байланышкан дагы бир макалабызды улантууга мүмкүнчүлүк берди. Тагдыр маселеси өтө орчундуу сабак. Ал мусулмандын ыйман-ишенимдеринин бирден бир маанилүү чоң бөлүгү.

Тагдырды туура түшүнбөгөндүктөн адамдардын арасында фаталисттик жана пессимисттик жагдайлар пайда болот. “Аллах бардыгын жаратса, бардыгын башкарса эмне үчүн биздин күнөөгө мажбурлап, кайра кылган ката үчүн бизди жазалайт?”, “Аллах кудуреттүү го, эмне үчүн шайтанды, каапырларды, жер жүзүндөгү жамандыктарды жок кылып койбойт?”, “Аллах Таала Өзү башкаруучу болсо, анда адамдардын өз алдынча бир нерсени тандоого эрки барбы?” деген суроолор пенденин эсин эки кылып айраң кылат[1].

Бир гана Аллах каалаган, тандалган пенделер тагдыр маселесин туура өздөштүрүп кете алышат. Ошондуктан, урматтуу окурман, бул маселеде болушунча ыклас кылып, берилип жаткан материалды Аллахтын жардамы менен гана сиңире алышыңызды билиңиз! Ошону менен эле бирге тагдырды терең өздөштүрөм деп адашуунун чуңкуруна түшүп кетүүдөн сактануу керек.

Хадисте келгендей: “Ашыкча тереңдөөчүлөр өлүштү” делет. Бул дегендик илимдин бир эле суроосун ийне-жибине чейин изилдейм деп пайдасыз, кереги жок жолго түшкөн киши, маанилүү чоң суроолорду жакшы өздөштүрө албай калат, жана да чыгып келген “түшүнүксүз” суроолорго жооп таба албай, өзүн-өзү бушаймандуулукка салып, жок кылат.

Тагдыр маселесинин негизи – Аллахтын кайыпты билген илими. Кайып нерселерге умтулуу, Аллахтын “кирбе!” деген эшигине баш багуу. Абу Ханифа рахматуллахи алейхи айткандай: “Тагдыр маселесин окуу, күндөгү тактарды кароо менен салыштырса болот. Канча көп башыңды көтөрүп тактарды карайм десең, ошончо сокур боло бересиң”, б.а. тагдырдын бизге белгилүү бөлүгүн изилдеп коюу – бул маселени канаатандыраарлык түшүнүүгө жетиштүү. Бирок ким тагдырдын адамдарга белгилүү жагынан өтүп, Аллахтын кайып илимине кийлигише баштаса, “кантип? чын элеби?” деген суроолорго жооп берүүнү көздөп тагдырды дагы-дагы изилдей берсе, аягы барып жүрөгүн шек-күмөн ороп, көңүлүн тынчсыздануу ээлейт.

Тагдырды туура түшүнүү адамды активдүү болууга, жоопкерчиликке, себептерди максималдуу колдонуп максатка умтулууга күч берет, натыйжада дүйнө-акыреттин ийгилигине алып келет!!

Тагдырды ката түшүнүү адамды пассивдүү болууга, жалкоолукка, алсыздыкка түртөт, турмушунун акыбетин ийгиликсиз кылат. Пайгамбарыбыздын (салляллаху алейхи уа саллям) мектебинен чыккан сахаба жана табаиндерибиз бул маселени эң жакшы деген баага тапшыргандыктан бул дүйнөнүн устаздары болушуту, Аллахтын динин Испаниядан Кытайга чейин тарката алышты, Улуу Ислам Империясын курушту жана Акыр Кыяматка чейин келчү үммөткө жакшы өрнөк болуп калышты[2].

Дуба ыклас менен, туура жана дубаны тосуучу себептерден сактануу аркылуу кылынуусу керек.

ТУРМУШКА КЕРЕКТЕЛҮҮЧҮ КҮНҮМДҮК ДУБАЛАР

اللَّهُمَّ إنّي أسألك: عِلمًا نافِعًا و رِزقًا طَيِّبًا و عَمَلاً مُتَقَبَّلاً

“Аллахумма иннии асальу-Ка: ъильман наафиъан, ва ризкон тоййибан, ва ъамалян мутакоббалян”

“Аллахым, мен Сенден сураймын: пайдалуу илимди, жакшы ырыскыны жана кабыл болчу амалды”

Бул дубаны Пайгамбарыбыз (салляллаху алейхи уа саллям) багымдат намазынын аягында окучу. Дубанын сыры: багымдат күндүн башы, багымдатты кандай тоссоң күнүң ошондой уланат, багымдат учурунда ушул күнү аткарылчу иштердин ийгиликтүү болуусун суроо керек, аткарылчу иштердин эң эле жакшысы эле илим талап кылуу[3], адал ырыскы үчүн иштөө[4] жана сооптуу кайрымдуулук иштерин кылуу[5].

 

اللَّهُمَّ أَعِنّي عَلى: ذِكرِكَ و شُكرِكَ و حُسنِ عِبادَتِكَ

“Аллахумма аъиннии ъалаа: зикри-ка, ва шукри-ка, ва хусни ъибаадати-ка”

“Аллахым, мага жардам бер: сени эстешке, сага шүгүр келтиришке жана сага жакшылап ибадат кылышка”

Дубанын сыры: Ля хавля ва лаа куввата илля билляхи, же Аллахтан башка күч жана кубат жок. Адам өз каалоосу менен гана ибадат кыла албайт, албетте Аллах тараптан кандайдыр бир жардам, илхам[6], түрткү болушу шарт. Ошондуктан ибадат кылуу кыйын болуп калганда ушул дубаны окуп туруңуздар. Жана “5 убак намазга киришүүнү каалайм, бирок эмнегедир окуй албай жатам” дегендер ушул дуба менен тилдерин нымдап, тез-тез кайталап туруусу зарыл. Ал эми таквалык жолунда бекем болуп ихсан даражасына умтулган момун мусулмандарга эскертме – “Аллах эч бир нерсеге муктаж эмес, биздин да сиздин да таат-ибадаттарыбызга муктаж эмес, эгер биз антип ойлосок Аллахтын сыноосу келип тескерисин далилдеп коюшу мүмкүн. Ошондуктан бул дуба менен дайым достошуп, Аллахтын жолунда дайым ибадат кылууга каалоо тилеп туруңуздар”

 

رَبِّ يَسِّرْ و لا تُعَسِّرْ و تَـمِّمْ بِالْـخَيْرِ

“Рабби йассир ва лаа туъассир ва таммим биль-хойр”

“Раббим! Жеңилдет, оордотпо жана иштин аягын жакшылык менен бүтүр”

Дубанын сыры: Бул дуба дүйнө иштеринде да, акырет иштеринде да жардам берет. Кайсыл нерсени Аллах жеңилдетсе ошол нерсе гана бизге жеңил болот. Кантип Аллах иштерди жеңилдетет: биринчиден адамга илхом берет, керектүү илим берет, каражат, күч, кудурет, убакыт берет, экинчиден ошол ишти аткарууга жардам берет жана жыйынтыгын ийгиликтүү кылып берет. Натыйжада пайда болгон акыбетти берекелүү[7]кылып берет.

Аллаху аълам!

ДУБА – МУСУЛМАНДЫН ЭҢ КҮЧТҮҮ КУРАЛЫ!

“Чындыгында, базардагы бааларды коюуучу Аллах. Ал кай бирөөнө ырыскысын кыскартып, кай бирөөнө чексиз байлык берет. Ырыскыландыруучу зат-Аллах

Эстесең, сени менен ушундай болду беле?.. Сен Аллахка жалбарып дуба кыласың, бирок жооп келбейт. Сен тынбастан кайра-кайра Ага кайрыласың, бирок эч нерсе өзгөрбөйт. Күтө берип тажайсың, аягында үмүтүң үзүлөт да дуба кылууну таштайсың. Сени менен ушундай болду беле?

Дубаларыбыз эмне себептен кабыл болбойт? Эмнеликтен биз өз каалоолорубузга жете албайбыз? Дубанын кабыл болушунун сырлары барбы? Өз эңсегенибизге дуба аркылуу жетүү жолу кандай? Ушул суроолордун кээ бирин биз бул макалабыздын бетинде карамакчыбыз.

“Дуба – бул Жараткан Аллахтан жардам, камкордук тилөө. Дубанын маңызы – Бийик Аллахка муктаждыгыбызды көрсөтүү, (жакшылыкка жетүү болсун же жамандыктан сактануу болсун) өз күч-кубатыбыздын алсыз экенин билдирүү, пенде экендигибизди моюнга алуу, Аллахты даңазалап мактоо жана Анын жоомарттыгын түшүнүү” (аль-Хаттабинин берген аныктамасы боюнча)

ЖАРАТКАН ЭГЕҢ ТУУРАЛУУ ЖАКШЫ ОЙДО БОЛУУ – ДУБА КАБЫЛ БОЛУУСУНУН НЕГИЗИ

Аллах, субхан ва таала, эч кемтиксиз зат. Анын бардык сыпаттары толук жана мактоого татыктуу. Анын бир гана “Бол” деген буйругу чыкса ошол замат ал нерсе аткарылат[1]. Анын күчүнө жана илимине чек жок. Эч нерсе Аны адаштыра албайт жана билимин унуткуза албайт. Бардык макулуктар Анын эркинен чыгышпайт: ааламдагы планеталар, асман менен жер, коом жана анын иштери[2], инсан жана анын руху[3]. Бирок,Аллахтын кудурети жана эрки Анын даанышмандыгына жана илимине ылайык келет. Бул тууралуу кеңири сөз “Тагдырга ишенүү” макалаларынын өткөн чыгарылыштарында берилген.

Аллах кудуреттүү Зат, жана Ал пендесине мамиле кылат, кантип пенде өз Эгеси жөнүндө күмөндөнсө, б.а. Аллах тууралуу жакшы күмөндө болсо Ал жакшылыгын аябайт, жаман күмөндө болуп тагдырга нааразы болуп жүрсө ал киши жарыбайт. Хадис кудсийде (ыйык хадис) келгендей: “Аллах Таала айтат: – Пендем Мен тууралуу кандай ойлосо Мен ошондоймун. Эми, эмне ойлосо өз иши” (Ад-Дарими). Хадистин башка риваятында келет: “Аллах жөнүндө жакшы ойдон башка эч күмөндө болбогула” деп (Ибн Раджаб).

Эгер инсан дуба кылып жатып Аллахтын кудуретине, ырайымына, адилеттүүлүгүнө же билимине шек келтирген болсо, ал ошого жараша жооп алат. “Раббиңерге күмөн санаган ушул силердин ката пикириңер силерди өлүмгө алып келди. Эми зыян тартуучулардан болуп калдыңар” (Фуссылат сүрөсү, 23-аят), “Силер (Аллахка) жаман ой-пикирде болуп, жок болуучу коом болдуңар” (аль-Фатх сүрөсү, 12-аят)

АЛЛАХ АГА КАЙРЫЛУУЧУЛАРГА ДАЙЫМА ЖООП БЕРЕТ!

Курандын бир нече аятында Аллах Ага дуба кылгандарга жооп кайтаруусун убада берген. Аль-Бакара сүрөсүнүн 186-аятында айтылат: “Кулдарым Мени сенден сураша турган болсо, чындыгында Мен (аларга) абдан жакынмын. Чакыруучунун чакырыгына жооп беремин. Алар да Мага жооп беришсин, Мага ыйман келтиришсин, алар туура жолдо болушат”. Ушуга окшогон башка аяттар да бар.

Ат-Табарани хадис келтиргендей, Пайгамбар (салляллаху алейхи уа саллям) айтты: “Дуба кылууга мүмкүнчүлүк берилген адам, анын жообу да ага берилет. Себеби Аллах айтат эмеспи: “Мага дуба кылгыла Мен жооп беремин” (аль-Гофир сүрөсү, 60-аят) деп”

Башка хадисте айтылат: “Аллах бирөөгө дубанын эшиктерин ачып коюп, кайра ага кабыл кылуунун эшиктерин жаап койбойт” (Ибн Раджаб)

АНДА ЭМНЕГЕ БИЗДИН ДУБАЛАР КАБЫЛ БОЛБОЙТ?

Дубанын кабыл болушунун жолу  өтө жөнөкөй. Аны бул формула менен чектеп койсо болот:

Дуба = ыклас + туура дуба жасоо + дубаны тосуучу себептердин сактануу

Ыкластуулук – бул дегендик таухидди кармануу, жана ширктен алыс болуу[4], кичине ширк же чоң ширк болбосун. Ар дайым Жаратуучу менен жана Анын макулуктары менен чынчыл болуу. Анын кудуретине, адилетине, мээримине жана даанышмандыгына ишенүү. Ал бардык нерсеге күчү жетет. Бардык нерсеге[5].

Туура дуба жасоо – бул дегендик Пайгамбарыбыз Мухаммед (салляллаху алейхи уа саллям) көрсөткөндөй тартипте дуба кылуу:

  1. Башында: Аллахка мактоолорду айтуу, асмаа хуснаа (Аллахтын ысымдары, мисалы ар-Рахим Мээримдүү, аль-Кодиир Кудуреттүү) аркылуу кайрылуу, келменин сөздөрүн кайталоо.
  2. Андан кийин Пайгамбарга (салляллаху алейхи уа саллям) салам салаваттарды жөнөтүү. Мисалы “Аллахумма солли ва саллим ъалаа набиййинаа Мухаммад” деп айтса болот.
  3. Андан кийин истигфар айтуу (күнөөнүн кечирилишин суроо), кылган ката кемчиликтерге тооба кылуу. Истигфар аркылуу күнөө жуулат, жашообузга берекет кирет[6].
  4. Андан кийин өз каалообузду, өз тилегибизди суроо. Айтып жатканда өзүбүз уккандай кылып үн чыгарып айтсак жакшы. Дубага жүрөк, жан менен кирип, көз алдыбызга түстүү-түстүү кылып элестетип, Аллах каалообузду аткаргандай, мына аткарчудай үмүт болуусу керек. Дуба учурунда үмүттү коркуу сезими коштосун. Жалгыз үмүт – амалкөйлүк, жалгыз коркуу – үмүтсүздүк. Экөө чогу болуусу керек. Аягында дуба дагы бир сыйра мактоо жана салават менен аяктайт.

Дубаны тосуучу себептердин болбошу – дуба толук кабыл болуусу үчүн, ага тоскоол кылуучу нерселерден арылуу зарыл:

  • Чоң күнөөлөрдөн алыс болуу. Өзгөчө Кудайга шерик кошуу[7].
  • Арам кесип, арам тамак, арам кийимден таза болуу[8].
  • Күнөө иш же туугандык катнашты үзүүчү дубаларды кылбоо[9].
  • Дубанын тез аткарылышын самап “Качан аткарылат эми” деп аны шаштырбоо[10].
  • Үмүт үзбөө жана Жараткан тууралуу жаман күмөндө болбоо.

ЖЫЙЫНТЫК СӨЗ

Дагы бир айта кетчү кыстырма. Жогорто айтылган себептерди кылуу менен гана дуба жүз пайыз аткарылып калбайт. Албетте, Аллах биздин Эгебиз, бардык мүлктүн Ээси, ааламдардын Тарбиялоочусу. Биздин иш – болгон туура себептерди колдонуп, дуба кылып жалбаруу, ал эми анын жообу Аллахтын эркинде.

Кай бир учурларда, бир нече ирээт дуба жасаган соң жооп болбогондуктан колубуз шалкайып, көөнүбүз тайып үмүтүбүз үзүлөт. Бирок, биз эч качан унутпообуз керек – Аллах биздин Жаратуучубуз, жана Ал болгон жана боло турган тууралуу маалым. Ошондуктан бизге эмне пайда эмне зыян экенин Андан башка жакшыраак ким билсин? Ошондуктан биздин дубаларыбызга жооп болбосо эле “Аллах бизди укпайт, Аллах бизге көнүл бурбайт, Ал бизге каары келип жатат” дегенден алыс болуубуз керек.

Балким, Аллахка гана маалым болгон себептер менен, дубабыздын орундалбашы, бизге гана дүйнө-акыретте пайдадыр. Кандай болбосун дубаларыбыз эч качан бекер кетпейт, бул дүйнөдөн үзүрүн көрбөсөк да Акыр Кыяматта дуба кылгандыгыбыз үчүн сооп табабыз. Себеби, дуба кылуу, Аллахка кайрылуу – чоң ибадаттыр.

Аллаху аълам биссавааб!

Айбат гезити №136



Башка окшош макалалар:

Комментарий калтыруу

Башкы бет | Саясат | Коом | Маек | Экономика | Кызыктар дүйнөсү | Шоубиз | Газета архиви | Байланыш
© 2015 Айбат.kg сайтында жайгашкан материалдар окуп-таанышуу үчүн гана арналган жана жалпыга таратуу «Айбат.kg» сайтынын жазуу түрүндөгу уруксаты менен гана мүмкүн.
Материалдарды көчүрүп алууда «Айбат.kg» сайтына шилтеме сөзсүз жазылуусу керек.
Сайт жаңылыктарына жазылууСайттагы комментарийлерге жазылуу
Designed & powered by bekturb VIB
Рейтинг@Mail.ru