Айбат » Мугалим, тарыхты өзгөртө ала турган инсан

Сиз кийинки беттесиз: Башкы бет » Коом » Мугалим, тарыхты өзгөртө ала турган инсан

Ишеналы АрабаевКыргыз Республикасынын өнүгүш жолуна чоң  салым сала турган бирден-бири бул биздин жаш муундарыбызга татыктуу билим берүү болуп саналат. Жаш муундарыбызга татыктуу билимди албетте биздин мугалимдер болуп саналат. Мугалимдерди колдоо катары Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2008-жылдын 5-февралындагы №36 Токтому аркылуу “Октябрь айынын биринчи жекшемби күнү” – жыл сайын мугалимдердин профессионалдуу майрамын белгилөө күнү деп кабыл алынган.

 

Мугалим

Мугалим кандай гана ардактуу сөз. Мугалимдик кесип  кылымдарды карыткан, эскирбеген кесип болуп саналат. Мугалимдин педагогикалык акыл калчап иш кылгандыгы, жаш оккучалар менен тил табышып аларга билим бергендиги, изденгичтиги жана жаш баланын деңгээлине түшүп алар менен бирге билим дүйнөсүнө кирип, тарбия берүүгө жумшагандыгы менен алкыш сөзгө, кадырлоого ээ болгон инсандар.

Биздин бул жшоодо өз ордубузду таапканга, жетишкен ийгиликтерибизге, кадыр баркыбызга, ой жүгүрткөнүбүзгө, бул жошоонун жолун таап жашап кеткенибизге албетте ата-энеден кийинки эле бул мугалимдер менен тыгыз байлынышта. “А” тамгасын таанып баштагандан 11-классты аяктаганга чейин, андан кийин студенттик күндөрдөгү билимибиздин ар бир минутасына мугалимдин салымы, алардын берген таалим тарбиясы коштоп жүрөт эмеспи. Биз ар бир пенде өзүбүздүн азыркы жеткен жана жете турган ийгиликтерибиз бул мугалимибиздин билиминин эмгектери десем жаңылпасам керек. ошондуктан мугалимдерибизге кандай алкыш айтсак да жарашат.

Мугалимдин азыркы учурда аткарчу милдети бир жагынан өтө ардактуу болуп саналса, экинчи жагынан ошончолук жооптуу болот. Анткени, билим берүү, таалим-тарбия жана агартуу тармагын өркүндөтүп өсүү ишинде мугалимге өзгөчө милдет коюлган. Өлкөбүздө  болуп жаткан ар түрдүү реформаларга аралашып, реформаларды алдыга жылдыруучу жаңы күчтөр мектептер аркылуу даярдалат. Улуттар аралык ынтымакка, адамдар ортосундагы өз ара жылуу мамилеге жана жалпы журт ичиндеги бейпилчиликке бекем данакер.

 

Кесиптин кыскача тарыхы

Байыркы убакта, качан эмгектин түрү бөлүштүрүлбөгөн кезде, мугалимдин ордун улуу адамдар ээлечү, уруунун же коомдун тажрыйбалуу өкүлдөрү десек туура болот. Адам баласы эмгекти бөлүштүрүүнү үйрөнгөн соң, мугалимдин ордун кандайдыр бир кол өнөрчүлүктүн, бул же тигил билимди изилдеген адамдар болгон. 18-19 кылымдарда гана мугалимдик кесип официалдуу түрдө Европада жана дүйнө жүзүндө массалык көрүнүшкө ээ болгон.

Билим берүү системасынын майрамы жыл сайын октябрь айынын биринчи жекшембисинде өткөрүлөт, ошону менен бирге Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2006-жылдын 23-майындагы “Кыргыз Республикасынын башталгыч профессионалдуу билим алуу системасынын жумушчуларынын күнү жөнүндөгү” №376 токтому куч-кубатын жоготкондугу кабыл алынган.

Айтмакчы, Кыргыз Республикасынын башталгыч профессионалдуу билим алуу системасынын жумушчуларынын күнү 15-апрелге бекитилген. 1942-жылдын 15-апрелинде Кыргызстанда башкы эмгек резервтеринин башкармалыгы уюшулуп, Кыргыз Республикасынын башталгыч профессионалду билим алуу системасына башат болгон. Бул майрам 2007-жылы гана бир жолу белгиленген.

Билим берүү тармагынын майрамын жарыялоо жөнүндөгү биринчи инициативаны Өкмөткө Республикалык Эмгек жана Биримдик партиясы 2006-жылы киргизген. Бирок Кыргыз Өкмөтү ал инициативаны колдобой койгон. 2007-жылдын сентябрь айында Бишкек шаарынын тьютер мектеби, ал инициативаны кайра көтөрүп, республикадагы бардык билим берүү тармактарынын майрамын бекитүүнү сунуштаган. Ошол эле жылдын октябрь айында Кыргызстан мугалимдеринин 2-съезди ал мектептин сунушун колдоп, өлкө башкармалыгына педагогтордун элдик күнүн кабыл алуусун сунуштаган.

Кыргызстандын аймагындагы билим берүү тармагынын профессионалдуу майрамы бирден-бир СССР Жогорку Кеңешинин Президиумунда 1965-жылдын 29-сентябрында мугалим күнү деп кабыл алынган.

Билим берүү жана тарбия жумушчуларынын маанилүү ролун эстен чыгарбай, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2008-жылдын 5-февралындагы №36 Токтому аркылуу “Октябрь айынын биринчи жекшемби күнү” – жыл сайын мугалимдердин профессионалдуу майрамын белгилөө күнү деп кабыл алынган.

 

МУГАЛИМ КИМ?

-Мугалим ким, ал биз өңдүү адамбы?

Кантип алар өзгөртүшөт заманды?

-Ал улуу жан, адамдардын адамы,

Жакшылыкка арышталат кадамы

– Ата Журтка күнү-түнү кам жейби,

Айтчы аның тамак ичип, нан жейби?

– Олтурганда кошо сүйлөп сабакты,

Окуучуну ойлоп ичет тамакты

– Кеч киргиче мектебинен чыкпайбы?

Айтчы аның үйгө барса уктайбы?

– Сабак калса капчыгына күч келет,

Уктаса да окуучуну түш көрөт.

– Мугалим ким, каткырабы, күлөбү?

Элге окшоп аш-тойлородо жүрөбү?

– Күлгөнүнөн ой басканы көбүрөөк,

Аш-тойлодо анда санда көрүнөт.

-Чарчабайбы ызы-чуудан, баладан?

Үйгө барып иш кылабы ал адам?

– Мектепти да, үйдү дагы ардактайт,

Мекен жүгү аны эч качан чарчатпайт.

– Эл өңдөнүп эс алганды болжойбу?

Компютердик оюндарды ойнойбу?

– Андай кылса сабак калат, иш калат,

Ал ордуна план жазат тытмалап.

-Аның эмне, башкалардан кем беле?

Пара алып байып кетпейт эмнеге?

– Коррупцияны, жемкорлукту жек көрөт,

Таза иштеп, таза жашоо өткөрөт.

– Капчыгында айтчы канча дилде бар?

Чөнтөгү көп сумкесинде эмне бар?

– Анда болбойт акча сүймөй адаттар,

Сумкесинде бор, калемсап, барак бар.

– Эмгек менен өтөт экен ай-жылы,

Айтчы канча ал адамдын айлыгы?

Мен жооп берсем жалган айткан болом го,

Өкмөт акем жооп берсин бул соболго.

(Назгул Каныбековой)

 

Бул ыр сапта айтып тургандай, мугалимдердин иши биздин Жогорку Кеңеште отурган депутаттарыбыздан да көп, оор жана жоопкерчиликтүү, бирок алган айлыктары болсо өздөрүнүн иштеген иштерин актабагандыктай айлык алышат. Мындай көрүнүш албетте жанды кейитет. Мугалимбиздин барктабайынча жана алардын эмгектерин актабайынча өлкөбүз деле өнгүү жолуна түшө албайт деп айтмак элем. Анткени, мугалим бул суу аккан арыктын башындагы кулак сымал, кулактын башын каяка бурсаң суу ошол жакты карай агат демекчи мугалим тарыхты өзгөртө ала турган инсандар болуп саналат. Алар келечек муунга кандай тарбия, билим берсе, келечектеги жаштарыбыз да ошол тарбия ошол билим менен кете беришет.

 

Учкай сөздөр:

Окуучуга мектептеги эң маанилүү кубулуш, эң үлгү болоорлук сабак, эң жандуу мисал бул – мугалим. (А. Дистервег)

 

Ким эскини алпештеп, жаңыны аңдап-билсе, андай адам, мугалим боло алат. (Конфуций)

 

Биз кимден билим алсак, алар биздин окутуучубуз атына ээ, бирок үйрөткөндүн бардыгы окутуучу атынын баркына жете бербейт. (И. Гете)

 

Жакшы мугалим болуу үчүн, окуткан сабакты жана окуучуну сүйүү зарыл. (В. Ключевский)

 

Мектеп мугалимдери, ушундай бийликке ээ болуп, премьер-министрлердин андай бийлик кыялында гана болот. (У. Черчилль)

 

Мугалим бул – оор нерселерди оңой кылуучу адам. (Р. Эмерсон)

 

Эгер мугалимде жумушуна гана сүйүүсү болсо, анда ал жакшы мугалим.

Эгер мугалимде окуучуларга, анын атасы жана энесиндей сүйүүсү болсо, анда ал бардык китептерди окуган, бирок жумушуна да, окуучуларга да сүйүүсү жок мугалимден жакшы.

Эгер мугалимде жумушуна да, окуучуларга да сүйүүсү болсо, анда ал – мыкты мугалим. (Л. Толстой)

 

Ардактуу биздин келечегибиздин үмүтү болгон мугалимдерибиз, сиздердин берген билимдериңиз, таалим-тарбияңыздар аркылуу ар бир адам бул жошоодо ийгиликтерди багынтып келишет. Силердин күн-түн, үй-бүлөө дебей жарыбаган маяна үчүн  биздин жаркын келечегибиз үчүн маңдай териңерди агызып, эмгектенип жатканыңар үчүн терең ыраазычылыгыбызды билдирүү менен бирге келе жаткан майрамыңарды куттуктайбыз! Силерге кааларыбыз узун өмүр, үй-бүлөңөрдө ар дайым бакыттын щаңы өкүм сүрүп турсун. Силердин кылган эмгектериңердин акыбетти кайтсын деп “Айбат” коомдук-саясий гезитинин жалпы эмгек жамааты куттуктайт.

Рахатбек Рысалиев

Айбат гезити №148 (02.10.2015)




Башка окшош макалалар:

Комментарий калтыруу

Башкы бет | Саясат | Коом | Маек | Экономика | Кызыктар дүйнөсү | Шоубиз | Газета архиви | Байланыш
© 2015 Айбат.kg сайтында жайгашкан материалдар окуп-таанышуу үчүн гана арналган жана жалпыга таратуу «Айбат.kg» сайтынын жазуу түрүндөгу уруксаты менен гана мүмкүн.
Материалдарды көчүрүп алууда «Айбат.kg» сайтына шилтеме сөзсүз жазылуусу керек.
Сайт жаңылыктарына жазылууСайттагы комментарийлерге жазылуу
Designed & powered by bekturb VIB
Рейтинг@Mail.ru