Айбат » Бала тарбиясында биринчи шарт

Сиз кийинки беттесиз: Башкы бет » Дин » Бала тарбиясында биринчи шарт

мусулманиСуроо: Эки балабыз бар. Бири кыз, бири эркек. Балакат жашка киришти. Бирок, акыркы эки жылда өтө өзгөрүштү, тез ачуулана турган болушту, насыят кабыл кылышпайт, жооп кайтарып, жада калса бизди опузалаганга чейин барышат. Күйөөм менен бирге бала тарбиясы тууралуу китептерди окудук, булар балакат жашта боло турчу кадимки көрүнүштөр экен, сүйүү мээрим менен балага жакындап, алар менен дос болуу керек экен. Муну дагы колдонуп көрдүк, бирок, өзгөргөн эч нерсе жок. Сиздин кеңешиңиз барбы?

Жооп: Диагноз туура коюлбаса аны эмдөө жаңылыш болуу менен бирге натыйжа дагы бербейт. Бир бала балакатка киргенде мукаллаф болот, б.а., динибиздин буйруктарына жана тыюу салган нерселерине жоопкер болот. Ыймандын шарттарын, б.а., Амантуну мааниси менен билип айтуусу, Исламдын беш шартына ишенүүсү, керек болгон нерсени аткаруусу фарз болот. Гусул алуусу, даарат алуусу, намаз окуусу фарз болот. Эне-аталар жана жаштар буга көңүл бөлүшпөсө күнөөгө кирүү менен бирге тынчтык дагы таба алышпайт.

Балакат жаштагы жаштардын кыйын маселелеринин негизги себеби балким ыймандарынын жок болушу, бар болсо гусул албоолорунан жана намаз окубоолорунан келип чыгат. Бала балакатка киргенде буларды билбесе, ишенбесе, жактырбаса муртад болот. Буга себеп болгон эне-ата дагы муртад болот.

Жаңы мусулман болгон адам же акыл-балакатка жеткен баланын алгач Калимаи шахадат айтуусу жана мунун маанисин үйрөнүп, ишенүүсү керек. Мындан кийин Ахли сүннөт аалымдарынын китептеринде жазылган итикад (ишеним), б.а., ыйман келтирилиши керек болгон маалыматтарды үйрөнүп, буларга ынануусу керек.

Кийин Ахли сүннөттүн төрт мазхабынан биринин китептеринде жазылган фыкх маалыматтарын, б.а., Исламдын беш шартын жана халал, харам болгон нерселерди үйрөнүүсү жана буларга ишенип, буларга ылайык жашоосу керек. Буга ишенбеген, маани бербеген адам муртад болот. Б.а., калимаи шахадат келтирип мусулман болгондон кийин кайрадан капыр болот.

Никелүү мусулман кыз балакатка киргенде Мусулмандыкты билбесе никеси бузулат. Б.а., муртад болот. Аллаху тааланын сыпаттарын ага үйрөтүү керек. Ал болсо аны кайталап, “буларга ишендим” деши керек.(Дурр-ул-мухтар)

Ибни Абидин хазреттери муну түшүндүрүүдө мындай дейт:

Кыз кичине кезинде эне-атасына баш ийген абалда мусулман болуп саналат. Балакатка жеткенде эне-атасынын динине баш ийүүсү уланбайт. Исламиятты билбестен балакатка кирсе муртад болот. Ыйман келтирилиши зарыл болгон нерселерди укса дагы ынанбаган адам калимаи шахадат айтса, б.а., “Ла илаха иллаллах Мухаммадун расулуллах” десе мусулман болбойт. Амантуда болгон алты негизге ынанган жана “Аллаху тааланын буйруктарынын жана тыйууларынын бардыгын кабыл кылдым, жактырдым” деген адам мусулман болот.

Ар бир мусулман балдарына Амантуну жаттатып, маанисин жакшылап үйрөтүүсү керек! Бала бул алты негизди үйрөнбөсө жана ишенгендигин айтпаса балакатка киргенде мусулман болбойт, муртад болот.

Бир гана Аллахка ишендим деп айтуу жетиштүү эмес. Амантуда билдирилген алты негизден бирин, мисалы, тагдырды кабылдабаган адам капыр болот, бардык жакшы амалдары жок болот. (Радд-ул Мухтар)

Ар бир мусулмандын биринчи милдети – баласына Исламиятты жана Курани каримди үйрөтүүсү. Бала жакшылыгынын кадыры билинбесе колдон чыгат. Ошондуктан, педагогика [бала тарбиясы] динибизде өтө баалуу илим болуп саналат. Ислам динине каршы болгондор бул маанилүү жерди түшүнүшкөндүктөн “Биринчи максатыбыз жаштардын колго алынуусу жана алардын динсиз болуп жетилүүлөрү” дешүүдө.

Бала сүйүүсү

Суроо: Чоң болсо да эне-ата уулун, кызын жана небересин өпсө жаизби?

Жооп: Чоң-кичине балдарыбызга сүйүү жана мээрим көрсөтүү, жүзүнөн сүйүү сүннөт. Расулуллах “салаллаху алейхи ва саллам” үйүнө келген кичине балдарды өөп, башын сылап, үй ичинде ойноолоруна уруксат берчү. Энес бин Малик хазреттери айтат:

Расулуллах балдарга карата адамдардын эң мээримдүүсү эле. Уулу Ибрахимдин сүт энеси Мединанын бир четинде турчу. Аялдын күйөөсү темирчи эле. Расулуллах менен бирге бул үйгө тез-тез барып турчубуз. Барганда темирчинин түтүнгө толгон үйүнө кирип, баланы кучактап, сүйүп, бир канча убакыттан кийин кайтчу. Бир небереси жана өз уулу Ибрахим көз жумганда ыйлап: “Мээримимен ыйлап жатам. Аллаху таала бир гана мээримдүү болгонго рахмет кылат”, – деп айткан.

Хадиси шарифте айтылды:

“Балдарыңарды көп өпкүлө, ар өпкөн сайын Жаннаттагы даражаңар жогорулайт.” [Бухари]

“Бала жыты – Жаннаттын жыты.” [Таберани]

“Бала – дүнүйөдө нур, акыретте ырахат.” [Шира]

“Балдарды сүйүп, башынан сылагыла, алар – көңүл жемиши, көз нуру.” [Абу Йала]

“Балдарыбыз – кубанычыбыз.” [Б.Арифин]

“Бала сүйүүсү Жаханнам отуна каршы парда. Балдарга жакшылык кылуу сыратты өтүүгө себеп. Алар менен бирге ичип-жеш Жаханнамдан кутулуу.” [Шира]

“Жаннаттагы “Кубаныч сарайына” бир гана балдарды кубанткандар кирет.” [И.Адий]

“Балдарыңарды сыйлагыла, эне-атаңардын силерде кандай акысы бар болсо балаңардын да силерде ошондой акысы бар.”[Таберани]

“Баласына жакшылык кылуу үчүн жардамчы болгон атага Аллах рахмет кылсын!” [И.Хиббан]

“Ла илахе иллаллах дегенге чейин баланы тарбия кылган эсепке тартылбайт.” [Таберани]

“Баласыз бир үйдүн берекеси болбойт.” [Эбушшейх]

Бир айылдык адам: “Йа, Расулуллах, сиз балдарды сүйүп өбүүдөсүз. Биз эч өппөйбүз”, – дегенде ага: “Мээримдүүлүк сезими болбогонго эмне дейин?” – деди. (Бухари)

Ахнеф бин Кайс хазреттеринин бир атага насыяты мындай:

“Балдар көңүлүбүздүн жемиши, аркабыздын таянычы. Биз алардын буттарынын алдында жумшак жер, башынын үстүндө көлөкө болуп, алар үчүн ар кандай мүшкүлдүккө чыдайбыз. Эмне кааласа берип, ачуулана турган болсо ачуусун таркатууга аракет кылабыз. Сага болгон сүйүүлөрү сени ыраазы кылсын. Сенден алыстабоолору үчүн кыйынчылык тарттырба же сенден тажап өлүмүңдү каалашпасын!”

Бир кызматка дайындалган бир адам хазрети Умардын баласын өпкөндүгүн көрүп айтат:

– Менин бир нече балам бар, бирок, эч бирин өппөйм.

Хазрети Умар болсо айтат:

– Сенин кичинелерге мээримиң жок экен, чоңдорго кантип мээрим көрсөтө аласың? Сага берген кызматты кайра алдым.

Абу Салама айтат:

Бала кезде дасторкондогу тамакты баарынан мурда жегенге аракет кылчумун. Дагы бир жолу ушундай кылганда Расулуллах назиктик менен Бисмиллах айтууну, оң кол менен өз алдынан алып жешти айтты.

Небере сүйүүсү

Небере сүйүүсү бала сүйүүсүнөн дагы алдыда болот. Расулуллах “саллаллаху алейхи ва саллам” намаз окутуп жатканда саждада небереси Хазрети Хасан мубарек ийнине чыгып отурду. Расулуллах алейхиссалам сажданы создуктурганда сахабадан “хак буйругу орундалып кайтыш болду бекен” деп ойлонгондор болду. Намаздан кийин сажданы эмне үчүн создуктурганын сурагандарга айтты:

“Саждага барганда неберем ийниме чыкты. Көңүлү канганга чейин түшүрбөгөндүктөн сажда создукту.” [Несаи]

Пайгамбарыбыздын Хазрети Хасанды өпкөндүгүн көргөн бир зат: “Он уулум бар, эч бирин өппөйм”, – деди. Расулуллах: “Мээримдүүлук кылбаган мээримге ээ боло албайт”, – деди. [Бухари]

Расулуллах Хазрети Хасанды бир тизесине, хазрети Хусейнди экинчи тизесине отургузуп, көкүрөгүнө кысып, кийин: “Йа, Рабби, буларга рахметиңди ихсан кыл, буларды сүйүп, буларга мээримим келүүдө”, – дечү. (Бухари)

Пайгамбарыбыз Хазрети Хасанды өпкөндөн кийин Асхабы кирамга айтты:

“Бала тартынчаак болот, абалы билинбейт, балким көңүлү ооруган болуу мүмкүн.” [Б.Арифин]

Курани каримде мал-мүлктүн, баланын фитна, б.а., сыноо экендиги билдирилүүдө. (Тегабун)

“Йа, Рабби, душмандарыма көп мал-мүлк, көп бала бер” деген хадиси шариф мал-мүлк жана бала жакшы болбогон учурда жамандык боло тургандыгын билдирүүдө. (Барика)

Мал-мүлк, бала жана аял ибадаттардан алаксытуу мүмкүн. Дыкаттуу болуу керек. Пайгамбарыбыз: “Акыр заманда силердин эң жакшыңар бала-чакасы болбогонуңар”, - деп айтууда. Эң жакшылардан болгондорго сүйүнчүлөр болсун! Ошондуктан, бир Ислам аалымы: “Бул доордо баласы болбогон адам шүгүр саждасын кылсын”, – деп буюрган.

Айбат гезити




Башка окшош макалалар:

Комментарий калтыруу

Башкы бет | Саясат | Коом | Маек | Экономика | Кызыктар дүйнөсү | Шоубиз | Газета архиви | Байланыш
© 2013 Айбат.kg сайтында жайгашкан материалдар окуп-таанышуу үчүн гана арналган жана жалпыга таратуу «Айбат.kg» сайтынын жазуу түрүндөгу уруксаты менен гана мүмкүн.
Материалдарды көчүрүп алууда «Айбат.kg» сайтына шилтеме сөзсүз жазылуусу керек.
Сайт жаңылыктарына жазылууСайттагы комментарийлерге жазылуу
Designed & powered by bekturb VIB
Рейтинг@Mail.ru