Айбат » Ислам шариаттары

Сиз кийинки беттесиз: Башкы бет » Дин » Ислам шариаттары

1

СУРОО:

Тишти даарат бар учурда гана салдыруу керекпи?

ЖООП:

Тиш салдырганда даараты бар болуусу шарт эмес.Себеби биздин мазхабта даарат алганда оозду чайкоо важип эмес.

Ал эми гусул алганда “оозун чайкоо”парз. “Чайкоо”- дегенибиз бул “Оозго сууну алып, аралаштырып чайкоо” дегенди түшүндүрөт. Ар бир тиштин арасын жуу дегенди түшүндүрбөйт. Ошондутан тиштин араларын жуу, же ар бир тишке сууну жеткизүү шарт эмес.

Даарат бар учурда тиш салдыруу шарт деп айтуу бул динди татаалдаштыруу болуп эсептелинет. Бул жөнүндө Алла Тааланын Курани Каримде айткан аяттарына көңүл буруңуз:

“Силерге динде кыйынчылык жараткан жок”. (Хаж-78)

“Аллах ар бир жанга мүмкүнчүлүгү жеткен гана милдетти жүктөйт. (Бакара-286)

“Аллах силерге жеңилдикти каалайт, кыйынчылыкты каалабайт”. (Бакара-185)

 

СУРОО: 

Тиш  салдырган адамдын имамчылыгы дуруспу жана окуган намаздары, жеген тамагы кандай болот?

ЖООП:

Салдырган тиш катардагы тиштер менен катуу орноштурулуп, ошол тиштер мененкатар дененин ажырагыс бөлүгү болупкалса, андаошол дененин мүчөсү катары эсептелет.

Ал эми салынган тиш алып-салма болсо, мисалы: протез тиштери  сыяктуу. Анда ар бир гусул даарат алган алып жууп туруш зарыл болот. Демек тиш катуу орнотулуп, алып-салма болбосо, ал катардагы тиштердей эле. Ооз көңдөйдү дааратта, гусулда чайкаганда таза деп эсептелет. Ал адам намаз окуса жана башка диний өкүмдөрдү аткарса болот.

Жыйынтыгында, даарат бар учурда гана тиш салдыруу керек, дааратсыз тиш салдырсаң дааратыңда гусулуңда жүрбөйт-деген сөздөр негизсиз экенин белгилеп, жалпы мусулман бир туугандарыбызды шариятта жок,эч кандай негизсиз өкүмдөрдү чыгарып жеңил болгон ислам динибизди татаалдаштырып албоого чакырабыз.

 

1-суроо:

Жылкы баласына канча зекет берилет?

Жооп: Эгер жылкы 1 жаштан өтүп, эркек ургаачысы аралаш болуп көбөйтүү максатында кармалган болсо зекет чыгаруу керек.

Бир жылкынын зекети 1 динар (4.25 грамм алтындын баасы) же ошол жылкынын жалпы баасынын 40тан бири. Эгер жылкынын базар баасы 80 000 сом болсо анда 2000 сом чыгарат. (80 000/40=2000)

Ал эми үй жумушуна, суу ташыганга, күнүмдүк минүүгө колдонулган жылкыга зекет берилбейт.

2-суроо:

Канча жылдан кийин зекет берилет?

Жооп: Зекетти жыл сайын берет. Ислам календары боюнча 355 күн айланса.

3-суроо:

Жылкынын жашына кандай каралат?

Жооп: 1 жаштан өткөн жылкыга зекет берилет.

4-суроо:

Жылкынын саны канчадан кийин?

Жооп: Жылкынын саны эске алынбайт. Эң негизгиси, бир эркек, бир ургаачы жылкысы болуп, аларды көбөйтүү максатында бакса анда зекет берүү керек.

5-суроо:

Кандай адамдарга зекет берилет?

Жооп: 1- Кедейлерге; 2-Бей-бечараларга; 3-Зекет жыйнаган кызматкерлерге; 4-Көңүлү алынучуларга: Жүрөгү Исламга жылына турган адамдар; Бирок бул өкүм азыркы учурда жараксыз. 5-Кулдарга; 6-Карыздарларга; 7-Алла жолундагыларга; 8-Жолдо калгандарга.

 

Эскертүү:

Ата-энеге, чоң-ата, чоң-энеге, балага, кызга, неберелерге, байларга жана мусулман эместерге зекет берилбейт. Мындан тышкары, күйөсү менен аялы да бири-бирине зекет бере албайт. Ошондой эле Пайгамбарыбыздын урпактары болгон ак сөөк хаашимийлерге да берилбейт

Күнөө кылууга байланыштуу түрдүү суроолор

 

СУРОО:

Мусулман эмес жаш жигит мага: “Баланча күнөөнү кылсаң мусулман болом”, – деди. Мен болсо: “Сурап көрөйүн”, – дедим. Бирөөнөн сурадым. “Бир адамдын хидаятына себеп болуу дүнүйөдөгү бардык нерседен баалуу болот. Күнөөнү кыла бер, тообо кыласың”, – деди. Мен мурдагы жазган макалаларыңардан мунун жаиз болбой турганын (туура эмес экендигин) түшүнгөн элем. Күнөө кылуу аркылуу ибадат кылууга болбой тургандыгын жазган элеңер. Капыр адамдын мусулман болуусу үчүн күнөө кылуу жаизби?

ЖООП:

Эч качан жаиз болбойт. Динибизде күнөө кылбоо ибадат кылуудан да баалуу. Хадиси шарифте: “Кымындай болгон бир күнөөдөн тыйылуу бардык жин жана адамдардын нафил ибадаттарынан да жакшыраак”, – деп билдирилди. Ар бир күнөө Аллаху таалага каршы чыгуу болгондуктан чоң болуп саналат. Бирок, айрымдары башкаларына караганда кичине болуп көрүнөт. Кичине бир күнөөнү кылбоо бардык нерселердин нафил ибадатынан да сооптуу. Анткени, нафил ибадатты кылуу фарз эмес. Күнөөлөрдөн сактануу болсо фарз. (Рыяд-ун Насихин)

Бидат кылуу болсо чоң күнөөлөрдөн дагы кооптуураак. Ошондуктан, динге кызмат кылуу ниети менен бидат кылууну мубах деп эсептебөө керек.

Айрым жахил кишилер да тасбих намазын жамаат менен окуй алуу үчүн намазга турушуп, кийин атайын бузушат экен. Ушинтип бул намазды окууну өздөрүнө важиб кылышат экен. “Важиб болгондуктан жамаат менен окулат”, – деп тасбих намазын жамаат менен окушат экен. Важиб болсо жамаат менен окулбайт. Жада калса, витир намазы дагы важиб болгону менен Орозо айынын сыртында жамаат менен окулбайт. Андай болсо тасбих намазы кантип жамаат менен окулсун?

Бир намазды атайылап бузуу харам жана чоң күнөө. Бир харамдан сактануу миллион жолу нафил намаз окуудан жакшыраак. Харам кылуу аркылуу фарз, макрух кылуу аркылуу сүннөт орундалбайт. Күнөөдөн сактануу ибадат кылуудан мурда келет. (Уйун-ул Басаир)

Хадиси шарифте мындай деп айтылды: “Аз бир харамдан сактануу 80 миң нафил ажылык сообунан жакшыраак.” (Дайлами)

Жер титирөө менен күнөөнүн байланышы

 

СУРОО:

Жер титирөөлөрдүн себеби эмне? Өлгөндөр шейит болобу? Жер титирөөдөн качпаган адам өзүн өзү өлтүргөн болуп эсептелеби? Көп адам өлгөн болсо баарын бир жерге көмүүгө болобу?

ЖООП:

Көбүнесе жер титирөөлөр илахий эскертүү болуп эсептелет. Аалымдар: “Эки (З) болгон кезде үчүнчү (З) келет”, – дешкен. Б.а., Зулумдук жана Зина көбөйгөндө Зилзала (жер титирөө) болот. Хадиси шарифтерде айтылган:

“Зина көбөйгөн кезде жер титирөөлөр көбөйөт.” [Дайлами]

“Күнөөлөр ачыктан ачык кылына баштаган кезде жакшы жаман бардыгы бир азапка дуушар болушат.” [Таберани]

Жер титирөөлөр кыяматтын белгиси. Бухаридеги хадиси шарифте: “Жер титирөөлөр көбөймөйүнчө кыямат башталбайт”, – деп айтылган. Кыяматтын качан боло тургандыгы билдирилген эмес.

Бирок, Пайгамбарыбыз бир нече белгилери тууралуу кабар берген:

“Махди келет, Иса көктөн түшөт, Дажжал чыгат. Йажуж жана Мажуж бардык жерди бузат. Күн батыштан чыгат. Чоң жер титирөөлөр болот. Дин маалыматтары унутулат. Жамандык көбөйөт. Динсиз, ахлаксыз адамдар Эмир болот, Аллаху тааланын буйруктары аткарылбайт. Ар тарапта харамдар кылынат, Йеменден бир от чыгат. Асман жана тоолор талкаланып бөлүнөт. Күн менен ай карарат. Деңиздер бири-бирине кошулат жана кайнап курушат.”

 

Илахий эскертүү:

Адамдар Аллаху таалага каршы келүүдөн баш тартуулары үчүн илахий эскертүү болгон жер титирөөдөн сабак алуулары керек. Сел, жер титирөө, кургакчылык сыяктуу илахий азаптардын кээде болуп турушу Аллаху тааланын чексиз жакшылыктарына каршы чыккандарды эскертүү үчүн жиберилет. Эч бир жакшылык жана азап себепсиз болбойт. Ойлонгондор үчүн канчалаган хикматтары (сырлары) бар. Күнөөлөрдүн кечирилүүсүнө себеп болгон сыяктуу эле андан башка да хикматтары бар. Хадиси шарифте мындай деп айтылган:

“Үммөтүм үчүн жер титирөөлөр күнөөлөргө каффарат болот”. [Хаким]

“Аллаху таала жер титирөөлөрдү жакшыларга үгүт, момундарга рахмет, капырларга азап кылат.” [И.Асакир]

Аалымдар: “Коркунучтардан күчүңөрдүн жетишинче сактангыла. Себеби, күчү жетпеген, чыдагыс нерселерден алыстоо Пайгамбарлардын адаты”, – деп айтышкан.

“Жабык жерде турган кезде жер титирөө болсо ал жерден ачык жерге качуу мустахаб”. (Баззазаййе)

“Жер титирөө болгондо үйдөн чыгып ачык жерге баруу керек. Пайгамбарыбыз жолдо ийри дубалдын алдынан жүгүрүп өткөн.” (Хиндиййе)

Бул фатвалардан түүнүктүү болгондой жер титрөөдөн качпаган адам өзүн өзү өлтүргөн болуп саналбайт. Мустахабды калтырган болот. Жер титирөөдөн качпаган адам сөзсүз өлөт деген нерсе жок. Жер титирөөдө өлгөн адам ыймандуу болгон болсо сөзсүз шейит болот.

Хадиси шарифте: “Сууга чөккөн, өрттөн өлгөн, дубалдын, урандынын алдында калып өлгөн адам шейит”, – деп айтылган. (Ибни Асакир)

Зарыл болбостон бир кабырга эки кишини да көмүүгө болбойт. Бир гана зарылчылыктар харамдарды мубах кылат. Зарылдык болгон кезде бирге көмүүгө болот.

Айбат гезити №49




Башка окшош макалалар:

Комментарий калтыруу

Башкы бет | Саясат | Коом | Маек | Экономика | Кызыктар дүйнөсү | Шоубиз | Газета архиви | Байланыш
© 2013 Айбат.kg сайтында жайгашкан материалдар окуп-таанышуу үчүн гана арналган жана жалпыга таратуу «Айбат.kg» сайтынын жазуу түрүндөгу уруксаты менен гана мүмкүн.
Материалдарды көчүрүп алууда «Айбат.kg» сайтына шилтеме сөзсүз жазылуусу керек.
Сайт жаңылыктарына жазылууСайттагы комментарийлерге жазылуу
Designed & powered by bekturb VIB
Рейтинг@Mail.ru