Айбат » Мектеп китептерин кимдер жазып жатат ыя? Профессор И.Бекбоевдин сүйлөгөн сөзүнөн

Сиз кийинки беттесиз: Башкы бет » Коом » Мектеп китептерин кимдер жазып жатат ыя? Профессор И.Бекбоевдин сүйлөгөн сөзүнөн

Мектеп китепБыйылкы 2014-жыл Президент тарабынан мамлекеттүүлүктү бекемдөө жылы деп жарыяланды. Бул бекеринен  эмес, эл арасында, өзгөчө, педагогикалык коомчулукта, жер-жерлерде, азыр деги Кыргыз Республикасында мамлекет барбы же жокпу? деген суроо коюлуп жатат. Башка тармакты  албаганда да биздин билим берүү тармагыбызда бул суроо эң курч коюлууда. Буга түшүнсө болот. Чындыгында эле, биздин билим берүү тармагыбызда мамлекеттүүлүктүн бар экендигине эл ишене албай калды. Эмне үчүн?

Биз  азыркыга дейре республикадагы мектептерди окуу китептери менен толук камсыз кыла албай келебиз.   Мунун себептеринин бири-Өкмөт да, Министрлик да жалпы орто билим берүүчү мектептер үчүн жаңы муундагы сапаттуу окуу  китептерди жазып даярдай турган өзүбүздүн улуттук окумуштуу педагогдорго, методист-адистерге аяр мамиле кылбастан, алардын потенциалдык мүмкүнчүлүктөрүнөн максималдуу пайдалануунун ордуна тескерисинче алардын Улуттук ар намысын басмырлап иш кылууда. Өкмөткө алардын ишеничи кетти. Манастагы: «Кулаалы таптап куш кылган…» деген идея эске  алынган жок. Кулаалы куш эмес болсо да, аны таптап… !? Ал эми биздеги тапталып жетишкен куштарды (окумуштуу педагог-адистерди, авторлорду) биздин министрлик, тескерисинче «кулаалыга айлантып» басмырлады. Же болбосо буга чейин предметтик билим берүүнүн мамлекеттик стандартына ылайык жазылып бир нече жылдан бери сынактан өтүп, мамлекеттик сыйлыкка татыктуу болуп педагогикалык коомчулукка жагып колдонулуп келе жаткан кыргыз авторунун стабилдүү окуу китебин эч себепсиз эле эске албастан анын ордуна көз боёмоочулук менен басылмалардын  арасында өткөрүлгөн тендерди «окуу китептерин даярдап чыгаруунун конкурсу» деп эсептеп, законсуз пайда болгон «куррикулумдун» талабына ылайык жаңы окуу китебин башка авторлорго жаздырабыз дешип, акыркы 2-3 жылдан бери мектептердин III класс окуучуларын китепсиз калтырып жаткандыгын кандайча түшүнүүгө болот. Бул, албетте, республиканын педагогикалык коомчулугун, окуучуларды жана алардын ата-энелерин кыжырлантып жатат.

Кыскасы, өзүбүздүн улуттук бай тажрыйбабыздын баркына жетпей, барктабай иш кылуу педагогикалык жалпы коомчулукка белгилүү болду да, алардын мамлекетке болгон ишенимин өтө солгундатты.

Эми мен биздин бүгүнкү окумуштуулар кеңешибизде каралып жаткан негизги маселеге токтолоюн. Бүгүн 26-февралда, бизде, Кыргыз билим берүү академиясынын (КББА) план боюнча өткөрүлүп жаткан окумуштуулар кеңешинин кеңейтилген отурумунда министрдин биринчи орун басары баш болгон министрликтин өкүлдөрүнүн катышуусу менен III-класстын сынакка коюлган “Математика”  окуу китеби талкууланып жаткандыгына байланыштуу төмөнкүлөрдү айтмакчымын.

 

Талкууга кол жазманын автору И.П.Никитенко өзү да катышып отурат. Талкуу процессинде И.П.Никитенкого берилген суроолорго анын берген жооптору төмөнкүдөй болгонун баарыбыз уктук:

- менин окуу китебим 2011-жылдан бери КББАнын адистери тарабынан көрсөтүлгөн каталарды оңдоо боюнча үч жолу каралды;

- китеп эмес, ушул убакытка чейин мен бир дагы макала жазып көргөн эмесмин;

- менин окуу китебиме КББАнын адистеринин берген сын пикирлери туура болгондуктан, аларды моюнга алып, ар бир жолу мен колуман келишинче оңдоп келдим;

- ошого карабастан, китептин азыркы акыркы вариантында да 192 каталыктар бар экендигин адистер далилдүү көрсөтүп, мага жардам берип жаткандыгы үчүн мен аларга ыраазылык билдиремин.

Мындан эмнени көрүүгө болот? Менимче, министрликтин чиновниктери, алардын ичинде,  азыр бизде катышып жаткан өкүлдөрү: «окуу китебин жазууга мектепте иштеген тажрыйбалуу практикасы бар мугалимдерди тартуу керек» – дегенге таянып алып,  башталгыч  класстын мугалими И.П.Никитенкого: «III-класстын окуу китебин өзүңдүн тажрыйбаңдан пайдаланып, эптеп жазып келсең болду. Аны жарактуу китеп кылып чыгарууга биз жардам беребиз. Ал жагын бизге кой, биздин колубуздан келет, министрликтин астындагы КББАнын адистерин китепти эмне кылсаңар да оңдоп, аны басууга болот – деген корутунду чыгарып бересиңер, эгер китеп чыгарылгандан кийин да анда кемчилдиктер болуп калса, ага автор эмес- силер башыңар менен жооп бересиңер” деген жүйө менен И.П.Никитенкону ынандырышканы көрүнүп турат. Эки ортодо мугалимдин өтө ыңгайсыз абалга калтырылгандыгы өтө кейиштүү.

Башкаруунун мындай стили, албетте, мамлекеттүүлүктү бекемдөөгө каршы келет, анткени мындай стиль аткаруучулардын мамлекетке нааразылыгын гана күчөтөт.

Дагы бир маселе:  «Кутбилим» газетасынын быйылкы жылдын 14-февралындагы санында «Мамлекеттин билим берүү тармагындагы милдеттери» жарыяланган. Алардын биринде: «Жалпы билим берүүчү мектептердин окуучуларын окуу китептери жана пособиялары менен камсыз кылууда социалдык туура саясатты жүргүзүү белгиленген». Ушуга байланыштуу, 1-ден окуу, китебинин маани-маңызын, анын статусун эске алуу зарыл экендигин эскертким келет. Баарынан мурда окуу китебиндеги материал балдардын таанып-билүүчүлүк, окуп билим алуучулук муктаждыктарын максималдуу канааттандыргыдай болууга тийиш. Окуу китебине окуучунун «үй мугалими» болуу милдети жүктөлөт. Окуу китебинин ар бир темасын окуучу эмне үчүн окушу керек, аны түшүнүп кабылдоого баланын таяныч түшүнүктөрү барбы, жок болсо кандай иштеш керек? ж.б. ушул сыяктуу  методикалык маселелер толук камтылууга тийиш.  Бирок сынактан келген III-класстын “Математика» окуу китеби мунун бирөөнө да жооп бербейт. Ошого карабастан министрлик биздин адистерди күчкө салып,  зордуктап китепти оңдоп,  аны оң чечим чыккандай деңгээлге жеткиресиңер- деп жатат. Бул эмне деген шумдук? Муну биз башкаруунун абсолюттук, монархиялык стили деп кана атагыбыз келет.

Менимче, башкаруунун мына ушундай стили «2014-жылды мамлекеттүүлүктү бекемдөө жылы» деп атоо зарыл экендигине негизги себептердин бири болуп калды.

Чынында эле, биздеги башкаруучулуктун стили мамлекеттүүлүккө ишенбөөгө түрткү болууда. Эсиңерде болсо керек, өткөн жылдарда чет өлкөлүк инвесторлор биздин билим берүү системабызды өнүктүрүү багытында мектептердин жылытуу системасын оңдоо, окуу кабинеттерин жабдуу, башкаруу системасын өркүндөтүү ж.б. 5 позиция боюнча гранттык жана кредиттик жардам көрсөтүүнү көздөшкөн. Бирок алардын жардамынан бир дагы позиция боюнча көзгө көрүнөрлүк иш болгон жок.  Өзгөчө билим берүү системасын башкаруу өркүндөтмөк турсун, аны өлтүрүлгөн абалга кабылтты. Чындыгында, башкарууну илимий негизде уюштуруу бизде өткөн кылымдын 80-90 -жылдарында эле эң сонун иштелип чыккандыгы эске алынган эмес.   Ал иш менин 2000-жылы жарыяланган «Ориентация на личность» деген китебимдин 38-66 -беттеринде орус тилинде жана 2003-2004-2006 -жылдарда үч жолу жарыяланган «Инсанга багыттап окутуу технологиясынын теориялык жана практикалык маселелери» деген китебимде кыргыз тилинде кенен көрсөтүлүп берилген. Далилдүүлүк үчүн менин 1-китебимен үзүндү келтирейин.

Акмат РААТКАН

Айбат гезити №72



Башка окшош макалалар:

Комментарий калтыруу

Башкы бет | Саясат | Коом | Маек | Экономика | Кызыктар дүйнөсү | Шоубиз | Газета архиви | Байланыш
© 2014 Айбат.kg сайтында жайгашкан материалдар окуп-таанышуу үчүн гана арналган жана жалпыга таратуу «Айбат.kg» сайтынын жазуу түрүндөгу уруксаты менен гана мүмкүн.
Материалдарды көчүрүп алууда «Айбат.kg» сайтына шилтеме сөзсүз жазылуусу керек.
Сайт жаңылыктарына жазылууСайттагы комментарийлерге жазылуу
Designed & powered by bekturb VIB
Рейтинг@Mail.ru